تقوا چيست ؟ با بيان مذكور مستفاد از روايات و كلمات بزرگان و مراجعه به كتب لغت بايد بگوييم كه « تقوا » يعنى مواظبت از وقوع در مضرّات و برحذر بودن از انحرافات ، وقتى گويند : فلانى متّقى است ؛ يعنى ملكهء مواظبت بنحو مذكور را داراست ؛ ولى در كتاب‌هاى اخلاقى بر مراقبه به شدت تأكيد شده ، مراقبه و نيز محاسبه كه در كتاب‌هاى اخلاقى وجود دارد نوعى از وقايه بوده و از مصاديق آن است ، كه دست كم آن چه را كه انسان به دست آورده است ، بتواند نگهدارد و سپس همين طور رشد يابد و پيشرفت كند تا به كمال مطلوب برسد . مراتب تقوا تقوا مراتبى دارد ، ائمّه ما عليهم السلام به معناى تام كلمه و در اعلا مراتب « المتّقون » هستند . خداوند در قرآن مجيد مىفرمايد : « وَالَّذي جاءَ بِالصِّدْقِ وَصَدَّقَ بِهِ أُولئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ » ؛ « 1 » و آن كس كه سخن راست بياورد و آن كس كه وى را تصديق كند ، آنان پرهيزكاران هستند . وقتى دقّت مىكنيم منظور از « وَالَّذي جاءَ بِالصِّدْقِ » پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله است و در تفسير و حديث نيز چنين گفته‌اند . امّا « صَدَّقَ بِهِ » كيست ؟ بنابر روايات ما ، ائمّه عليهم السلام فرموده‌اند كه مراد از « صَدَّقَ بِهِ » شخص امير مؤمنان على عليه السلام ، « وَالَّذي جاءَ بِالصِّدْقِ » رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله است . « 2 »

--> ( 1 ) . سوره زمر ( 39 ) : آيه 33 ( 2 ) . تفسير القمى : 2 / 249 ، تفسير مجمع البيان : 8 / 400 ، تفسير نور الثقلين : 4 / 486 ، حديث 50 و 51 ، تفسير الصافى : 4 / 322 ، حديث 33 ، بحار الأنوار : 35 / 416 ، حديث 15 و 16